Eigen stek voor onderzoekers op PXL

Geplaatst op: 10/10/2017

Oude feestzaal transformeert tot open en comfortabele werkplek

Hogeschool PXL vaart al enkele decennia een eigenzinnige, innoverende koers in het onderwijslandschap. De hogeschool zet in op synergieën tussen onderwijs en het beroepsveld. Onderzoek is daarin uitgegroeid tot een belangrijke pijlers waarbij onderzoekers en dienstverleners bruggen slaan over disciplines heen en in co-creatie werken met het werkveld. Hogeschool PXL is zo uitgegroeid tot een multidisciplinair kenniscentrum en de onderzoekers verdienden dan ook een eigen, prominente plek op de PXL-campus. Die kregen ze begin dit academiejaar in Gebouw A. Building Group Jansen en Reynders gaven een deel van het gebouw een open uitstraling op basis van de plannen van Hippo Architecten.

Ondanks stages en andere initiatieven blijkt de kloof tussen opleiding en werkveld in de praktijk vaak groot. In zijn strategieplan heeft PXL een visie uitgewerkt om beide partijen dichter bij elkaar te brengen. Eén van de pijlers daarin is onderzoek. Gezien het belang dat PXL aan deze onderzoekspijler hecht en omwille van het plaatsgebrek dat de onderzoekers tot begin dit jaar op de schoolcampus hadden, besloot de hogeschool de oude feestzaal in gebouw A – langs de Hasseltse Elfde Liniestraat – om te bouwen tot een onderzoekscentrum. “De feestzaal op de verdieping had geen echte bestemming meer, de kantoren op de begane grond werden al gebruikt door een deel van de onderzoekers. Bovendien mocht onderzoek een prominente en zichtbare plaats krijgen omdat het zo belangrijk is in ons strategieplan,” motiveert Marijke Maes (PXL). De beperkingen van het gebouw om er andere functies aan te geven, maakte dat het wel interessant was het volledig aan de onderzoekers toe te wijzen. “We wisten dat het niet mogelijk was een auditorium te integreren omwille van de mindere akoestische kwaliteiten. Ook een echte aula was niet mogelijk gezien de beperkte draagkracht van de structuur. De behoeften van een onderzoekscentrum vielen wel te rijmen met de mogelijkheden van het gebouw. De extra ruimte die de onderzoekers nodig hadden, was in de hoogte te vinden door de feestzaal te verbouwen,” legt Diane Bervoets (PXL) uit.

De verbouwing van de feestzaal past ook in het masterplan over de campus dat aansluitend op het nieuwe strategieplan werd uitgewerkt. Dat masterplan wil ontmoeten en samenwerken in een authentieke infrastructuur mogelijk maken. Het is de bedoeling dat de studenten er kunnen proeven van het werkveld. Een eerste echte stap in dat masterplan beschrijft de sloop van een deel van Gebouw C aan de grote ring om plaats te maken voor een multidisciplinaire infrastructuur die deze ontmoeting en samenwerking moet faciliteren.

Zoeken naar vierkante meters

Voor de verbouwing van de feestzaal sprak en onderhandelde PXL met Hippo architecten. Het bureau van Jan Keymis heeft al enkele referenties in de onderwijssector. “De opdrachtgever had een duidelijk programma van eisen voor ogen. Om dat goed te begrijpen hebben we die verwachtingen grondig doorgesproken met de opdrachtgever én de gebruikers. Vervolgens zijn we heel pragmatisch met die informatie aan de slag gegaan en hebben we gezocht hoe we meerwaarde konden brengen. De grote uitdaging lag daarbij in het zoeken naar extra oppervlakte binnen het bestaande volume. Een tussenvloer in de feestzaal bleek hier de oplossing. De mooie hoge ruimte was echter net niet hoog genoeg om een sterke ruimtelijkheid te creëren. Dat gebrek hebben we gecompenseerd door extra daglicht binnen te brengen via een vide, glas en dakkoepels,” verduidelijkt Jan Keymis het hoofdidee van zijn ontwerp.

Een bijkomende challenge was het gebrek aan een duidelijke structuur en een herkenbaar gebouw. Het antwoord in die zoektocht ligt ook in de vide die centraal in het gebouw werd gebracht. “Aan de straatzijde hebben we een sleuf uit de gevel gezaagd en die ingevuld met een grote glaspartij. Hierachter ligt intern een centrale vide van waaruit de circulatie doorheen het onderzoekscentrum gebeurt. Vanuit de vide is het gebouw heel goed leesbaar, waardoor de circulatie heel intuïtief verloopt. Er is ook geen onthaalfunctie voorzien. Louter een touchscreen onthaalt de bezoekers en maakt hen met een plannetje wegwijs naar hun bestemming in het gebouw. Vanuit de vide zien ze hun bestemming in veel gevallen al,” vertelt Jan Keymis.

Schuine bindende as

Het onderzoeksgebouw telt na de ingreep drie verdiepingen. Ze bieden plaats aan 40 onderzoekers binnen PXL en de dienst Research die een coördinerende rol opneemt samen met de directeur Onderzoek en Dienstverlening. Op het gelijkvloerse niveau is er naast de werkruimte voor één van deze centra een ontmoetingsplek voor de onderzoekers en studenten en een koffieruimte waar de onderzoekers bezoekers kunnen ontvangen. Verder zijn er enkele hubs om te bellen of privégesprekken te voeren. De houten elementen vormen een warme toets in de ruimte.

De overige onderzoekscentra liggen verspreid op de verdiepingen. Ieder centrum beschikt over een vergaderruimte, een kantoor voor het onderzoekshoofd en een gloednieuwe kantoorruimte. De beglaasde wanden tussen deze functies zorgen voor een mooi evenwicht tussen open en gesloten. Op de eerste verdieping werd ook nog een studentenruimte ingebracht. Deze hoge ruimte is multifunctioneel inzetbaar. Het expertisecentrum Smart ICT krijgt zelfs een smart office waarvoor het gebruik en de bezetting slim gemeten worden aan de hand van sensoren.

“Om het uitgebreide programma in het gebouw te krijgen, zijn we van nul opnieuw moeten starten met de indeling. Alleen de trap, de lift, een deel van de tussenvloer, de kolomstructuur en de doorsteken naar de rest van gebouw A bleven bewaard. Uiteindelijk bleek dat we de nieuwe functies alleen ingepast en geënt kregen op de bestaande circulatie door ze langs een schuine as doorheen het gebouw te leggen,” duidt Jan Keymis de puzzel met de functies. Die schuine as is vandaag sterk benadrukt door de zwarte afwerking.


Technische fiche Onderzoekscentrum PXL Hasselt

Opdrachtgever: PXL – Hasselt
Ontwerp: Hippo Architecten – Genk
Studies stabiliteit: AB Associates - Hasselt
Studies technieken, EPB-verslaggeving en veiligheidscoördinatie: Enerdo - Lummen
Start werken: februari 2017
Einde werken: september 2017
Vloeroppervlakte: 1.000m²
Investering: 1,2 miljoen euro

Aannemer lot ruwbouw: Building Group Jansen – Meeuwen-Gruitrode
Aannemer lot afwerking: Reynders – Houthalen-Helchteren

MEER: HERFST 2017