Functionaliteit ontmoet schoonheid

Geplaatst op: 10/10/2017

Politie scoort met nieuw hoofdkantoor in Mol

Eind september verhuisden de politiezones Balen - Dessel - Mol naar een nieuw gebouw aan de Guido Gezellestraat in Mol. LAVA Architecten tekende present voor het bijzondere ontwerp. Aannemer Houben realiseerde het project. 

Een nijpend plaatsgebrek noopte het politiekorps ertoe uit te kijken naar een nieuwe locatie. In het oude hoofdkantoor in Mol werkten ondertussen immers dubbel zoveel mensen dan aanvankelijk voorzien. Ook wilde de politie een aantal diensten, zoals het onthaal van burgers voor klachten, klantvriendelijker maken. Op het perceel aan de Guido Gezellestraat vonden ze daarvoor voldoende ruimte. Het nieuwe gebouw voorziet nu zelfs plaats voor een aantal afzonderlijke diensten zoals de wijkpost van Mol, de lokale recherche en het gerechtelijk secretariaat, wat een vlotte werking ten goede komt. Voor dit bijzondere project werd een ontwerpwedstrijd uitgeschreven die gewonnen werd door LAVA Architecten uit Leuven. “De keuze van de winnaar werd bepaald door de toepassing binnen het stedenbouwkundig attest, de architectuur, de functionaliteit en de kostprijs,” opent Roger Mol, hoofdcommissaris. LAVA durfde in zijn ontwerp het gebouw achteraan het perceel te plaatsen en creëerde zo een publiek park als bonus. De nadruk van de wedstrijd lag vooral op het functionele aspect van een politiekantoor, waarbij verschillende stromen van personen en voertuigen in goede banen geleid moeten worden. “Als ontwerper hebben we gepoogd daar een architecturale laag over te draperen die deze eisen tempert en net een heel open, transparant en toegankelijk gebouw voorziet,” vertelt Thomas Delauré van LAVA. “Het moest een gebouw worden waar bijvoorbeeld een slachtoffer in alle discretie naartoe durft te gaan, maar waar tegelijkertijd ook interne ontmoetingsplekken te vinden zijn, zodat de diensten optimaal kunnen samenwerken.”

Slim design

“De plannen werden gebaseerd op het federale normenboek, dat volgens schaalgrootte van de politiekorpsen bepaalt welke lokalen en welke oppervlakte nodig zijn,” vervolgt Roger Mol. Het uiteindelijke ontwerp telt zeven bouwlagen, waarvan twee ondergrondse die de grote parkeerdruk opvangen. De vijf bovengrondse lagen omvatten vier volumes die elk een eigen doel hebben. Het hoogste gebouw heeft een signaalfunctie en zorgt ervoor dat het voor iedereen duidelijk is waar het politiekantoor zich bevindt. In die zin communiceert het vooral met het naburige stationsplein. Het laagste volume is bewust en letterlijk laagdrempelig gehouden en heeft een onthaalfunctie. De twee overige volumes gaan enerzijds een dialoog aan met de sporen en anderzijds met het naburige schoolgebouw. Op het laagste volume is ook een zuidelijk gericht dakterras voorzien dat aansluit op de refter en een mooi zicht biedt op het park. “Dit publieke park vlak voor het gebouw is een geste naar de buurt toe. Het werd door ons uitbreidbaar voorzien naar de naburige percelen, waaraan men later verder zal werken,” legt Thomas Delauré uit. “Voor de functionele invulling werden de medewerkers betrokken via werkgroepen en vakbondsoverleg,” vertelt Roger Mol. Uiteraard vergt een politiekantoor ook voldoende aandacht voor veiligheid, met onder meer doorgedreven oplossingen voor binnen- en buitenschrijnwerk. “Politiekantoren zijn vaak omheinde, vrij ontoegankelijke gebouwen. Dit gebouw moet echter met zijn voeten in de maatschappij staan en daarom werd een omheining overbodig gemaakt door het hele gebouw op een sokkel te plaatsen,” zegt Thomas Delauré. Samen met de borstwering vormt deze sokkel de benodigde ommuring en doet het gevelbeeld toch heel natuurlijk aan.

Beredeneerd bouwen

De locatie vlak naast de sporen zorgde voor extra denkwerk. “Voor de uitgraving opteerden we ervoor te werken in een combinatie van een open bouwput met soilmixwanden. Dat was nodig om tegemoet te komen aan de veiligheidsvereisten die werden opgelegd door Infrabel aangezien we zeer dicht tegen de spoorlijn aan moesten werken,” licht Jochen Willen van Houben toe. Verder hadden de ondergrondse bouwlagen vooral invloed op grondankers en de kraanwerken. De twee ondergrondse niveaus zijn opgebouwd met ter plaatse gestorte wanden, prefab kolommen en balken, de afdek bestaat telkens uit predallen. Door de sokkel moest er minder grondverzet uitgevoerd worden, een mooi pluspunt. De bovenbouw is een combinatie van ter plaatse gestorte balken, premuren als binnenspouwblad en kalkzandsteen als invulmetselwerk. De afdek bestaat opnieuw uit predallen. Het buitenspouwblad is uitgevoerd met een strengpersgevelsteen van DESTA en er is gebruik gemaakt van doorstrijkmortel. Veel hout, geanodiseerd aluminium, speciale akoestische absorptie en een viertal verschillende vloerafwerkingen vervolledigen het materialenpalet. Een groot deel van het ontwerp werd in 3D geprint en er werd ook een dynamische simulatie gemaakt waardoor kon worden ingegrepen waar nodig. “De aannemer zette op eigen initiatief het volledige project in een BIM-model om. Dat leverde voldoende voordeel op om complexe uitvoeringsaspecten te evalueren en daardoor konden tijdig de juiste materialen worden besteld,” aldus Thomas Delauré.

Techniek en akoestiek

Opvallend is de aandacht die werd geschonken aan akoestiek, zowel intern als extern. Daartoe werden zeer veel materialen met een hoge massa gebruikt. Ook de gevelelementen werden gekozen omwille van hun diffracterende eigenschappen. Ondanks de nabijheid van de spoorlijn wordt de rust in het park gewaarborgd doordat het gebouw zelf als akoestische buffer fungeert. “Ook de technieken werden zeer vroeg in het bouwproces betrokken,” voegt Jochen Willen toe, “Zo liggen er in de opstortbeton van de predallen een zeer groot aantal elektrische leidingen en ook een aantal kanalen. Dat was noodzakelijk omdat de verlaagde plafonds tot een minimum herleid zijn.” Het gebouw wordt verwarmd door een bivalent systeem van warmtepompen en gasketels en gekoeld door een ijswatergroep. De ventilatie werd veelal ingestort in de betonnen vloerplaten en is aangesloten op systeem D met hoogrendementswarmterecuperatie. Veel aandacht ging naar het centrale beheersysteem waarmee alle techniek wordt bestuurd: zonwering, schakelaars, camerabewaking, … In het hele gebouw werd ledverlichting toegepast. “De vaste kantoorinrichting werd mee uitgedacht door LAVA,” vult Roger Mol aan. “Afhankelijk van de functie werden individuele kantoren afgewisseld met landschapsbureaus.”


Technische fiche Hoofdpost Lokale Politie - Mol

Opdrachtgever: Lokale Politie Balen - Dessel - Mol
Projectbegeleiding: Sweco - Hasselt
Ontwerp: LAVA Architecten cvba - Leuven
Hoofdaannemer: Houben NV - Hasselt
Studies stabiliteit: AB Associates - Hasselt
Studies technieken: JC Engineering - Alken
Studies akoestiek: PS Acoustics bvba - Zonhoven
Veiligheidscoördinatie: DRM Leo Drijkoningen - Diest
Vloeroppervlakte: 4700 m²
Start bouwwerken: februari 2016
Einde bouwwerken: oktober 2017
Investering: 7,9 miljoen euro

MEER: HERFST 2017